Inicjatywa ta jest niezwykle ważna dla rozwoju polskich regionów i kultury narodowej, tym bardziej, że wieloletnie zaniedbania w zakresie kolekcjonowania sztuki współczesnej w Polsce doprowadziły do zerwania dialogu społecznego oraz kulturowej więzi międzypokoleniowej.
Narodowy Program Kultury „Znaki czasu”
Centra Nowoczesności – Regionalne Kolekcje Sztuki Współczesnej
1. Założenia ogólne, cele programu
Program "Znaki Czasu" jest jednym z pięciu Narodowych Programów Kultury zainicjowanych przez Ministerstwo Kultury. Powołanie do życia Programu "Znaki Czasu" to przede wszystkim próba stworzenia nowego, efektywnego systemu służącego rozwojowi i promocji sztuki współczesnej: systemu o elastycznej strukturze regionalnej, opartego na najlepszych wzorcach europejskich i światowych.
Cele:
• stworzenie reprezentatywnej kolekcji sztuki współczesnej, w oparciu
o powstające kolekcje regionalne;
• promocja polskiej sztuki współczesnej;
• przywrócenie tradycji mecenatu artystycznego;
• zaangażowanie wielu grup społecznych w działania na rzecz kultury
i sztuki;
• uczynienie ze sztuki narzędzia dialogu społecznego i elementu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego,
• tworzenie rynku sztuki w Polsce.
Niezwykle ważnym elementem programu jest także długofalowe działanie na rzecz przygotowania odbiorców kultury, a szczególnie – sztuki współczesnej. Stąd dbałość o wymiar edukacyjny i społeczny działań podejmowanych
w programie będzie stale akcentowana.
2. Formuła
W każdym regionie powstaną kolekcje sztuki współczesnej. Ich organizacją zajmą się organizacje o charakterze obywatelskim (stowarzyszenia, fundacje) – Regionalne Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.
Narodowy Program Kultury realizuje Minister Kultury, we współpracy
z Komitetem Doradczym oraz koordynatorem krajowym – Narodowym Centrum Kultury.
Głównym zadaniem koordynatora krajowego będzie wspieranie organizacyjne i merytoryczne działalności Regionalnych Towarzystw, w tym:
• przygotowanie pakietu organizacyjno - prawnego dla Towarzystw Regionalnych;
• opracowanie krajowej strategii promocyjnej kolekcji i programu;
• organizacja ekspozycji ogólnopolskich;
• digitalizacja zbiorów;
• działalność wydawnicza;
• inicjowanie i wspieranie wymiany zagranicznej.
3. Krajowy Komitet Doradczy
Członkami Krajowego Komitetu Doradczego są osoby cieszące się powszechnym autorytetem, cenione za swoją wiedzę i zaangażowanie
w sprawy kultury i sztuki. Komitet będzie pełnił funkcje ciała doradczego, konsultując m.in. z Regionalnymi Towarzystwami kwestie wyboru kupowanych dzieł sztuki.
4. Stowarzyszenie
W każdym regionie konstytuuje się Regionalne Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych bądź stowarzyszenie lub fundacja o innej nazwie.
Do zadań Regionalnego Towarzystwa należy w szczególności:
• zorganizowanie i stopniowe uzupełnianie o nowe eksponaty regionalnej kolekcji dzieł sztuki (wybór, zakup, dokumentacja dzieł)
• budowa strategii promocyjnej programu w regionie;
• opracowanie działań edukacyjnych i popularyzatorskich;
• ścisła współpraca z koordynatorem krajowym.
Komitet założycielski regionalnych towarzystw składa się z 15 osób, jednak otwarta formuła stowarzyszenia zakłada możliwość dowolnego powiększania liczby członków. Członkami Regionalnego Towarzystwa mogą być osoby znane z zaangażowania w sprawy kultury i sztuki, kolekcjonerzy i miłośnicy sztuki, a także przedstawiciele instytucji wspierających program finansowo: Marszałek, Wojewoda, Prezydent Miasta, redaktorzy naczelni regionalnych mediów, osobistości świata kultury i nauki, rektorzy wyższych szkół artystycznych, liderzy społeczni, kuratorzy i historycy sztuki, dziennikarze, prawnicy, artyści, specjaliści PR, ekonomiści, pedagodzy.
5. Koordynator regionalny
Koordynator regionalny programu to lider społeczny zaangażowany w sprawy kultury i sztuki, posiadający umiejętności zarządzania projektami kulturalnymi. Pełni on kluczową rolę w początkowym etapie tworzenia Regionalnych Towarzystw - oznacza to zorganizowanie grupy profesjonalistów, którzy będą odpowiedzialni za działalność Regionalnego Towarzystwa, koordynację działań prawnych, nawiązanie i utrzymywanie współpracy z władzami samorządowymi i koordynatorem krajowym.
Funkcja koordynatora regionalnego wygasa z dniem ukonstytuowania się Regionalnego Towarzystwa – koordynator może stanąć do wyborów, by pełnić funkcje określone przez statut powstałego Towarzystwa.
6. Zakup dzieł
Dzieła do kolekcji wybierane i nabywane będą przez Regionalne Towarzystwa. Powinny to być dzieła najwyższej jakości. Przy wyborze dzieł, Regionalne Towarzystwo może korzystać z konsultacji członków Komitetu Doradczego.
Minister Kultury utworzył fundusz, przeznaczony na zakupy dzieł sztuki współczesnej. Wsparcie finansowe Ministerstwa będzie stanowiło co najwyżej połowę kwoty zakupu. Pozostała część środków powinna pochodzić z innych źródeł, np. od władz lokalnych lub od sponsora prywatnego. Dotacja Ministra Kultury nie może być wykorzystana koszty administracyjne związane
z funkcjonowaniem kolekcji.
Przykładowe źródła finansowania Regionalnych Towarzystw:
Środki z funduszu Ministra Kultury
Środki jednostek samorządu terytorialnego
Dofinansowanie sponsorów
Pozyskanie środków z funduszy Unii Europejskiej
Działalność handlowa i wydawnicza
7. Rozwój programu
Działalność Regionalnych Towarzystw Zachęty Sztuk Pięknych (Centrów Sztuki Współczesnej) w przyszłości będzie koncentrowała się na czterech komplementarnych zadaniach:
1. Regionalne Kolekcje Sztuki Współczesnej
Tworzenie i zarządzanie regionalnymi kolekcjami sztuki współczesnej (wybór, zakup i zabezpieczenie dzieł sztuki, działalność wystawiennicza, bazy danych);
2. Interdyscyplinarne Centra Nowoczesności
Utworzenie i zarządzanie insterdysyplinarnymi centrami nowoczesności (adaptacja obiektów przemysłowych na centra łączące funkcje artystyczne, społeczne, edukacyjne, rekreacyjne, rozrywkowe);
3. Wędrujące Wystawy
Organizacja „wędrujących” wystaw – w regionach, pomiędzy nimi i za granicą, seminaria, konferencje, warsztaty; działalność wydawnicza (katalogi, foldery, opracowania), strona internetowa;
4. Patronat Artystyczny
Działalność edukacyjna i promocyjna na rzecz sztuki współczesnej; udział artystów do działań edukacyjnych w społecznościach lokalnych (warsztaty, wydarzenia artystyczne etc.).
;)
